(برشی از خاطرات اقبال آذر از غائلۀ آذربایجان در گفتگو با مرتضی حنانه - ۱۳۴۸)
🔹حزب دموکرات آذربایجان در روز ۲۱ آذر ۱۳۲۴ کنترل شهر تبریز را طی قیام مسلحانه به دست گرفت و تشکیل حکومت خودمختار آذربایجان را اعلام کرد. یک شب پیش از تصرف تبریز توسط حزب دموکرات، مراسمی با حضور اقبال آذر که در آن هنگام سرپرست شهرداری تبریز بود و عدهای از مقامات ایرانی و شوروی و اعضای حزب دموکرات در عمارت شهرداری تبریز برگزار شد.
🔸 در این مراسم، سران حزب دموکرات اقبال آذر را به خواندن آواز ترکی مجبور نمودند و با وجود امتناع وی، بر اصرار خود بیشتر افزودند.
در نهایت، اقبال آذر به دلیل علاقهای که به استقلال مملکت خود داشت، با گریه، شعری از عارف را خواند. گریۀ او و کلام آتشین عارف، چون برقی در دلهای حساس شعله افکند و احساسات ملی میهنپرستان آذربایجانی، حتی مهاجرین قفقازی را به هیجان آورد.
🔹 در آن شب، دموکراتها از کردۀ اقبال آذر به خشم آمدند و حتی میخواستند او را ترور کنند. سرانجام وی مخفیانه توسط عدهای از طرفدارانش آنجا را ترک کرد و از یک خطر قطعی که هیچ کس امید آن را نداشت نجات یافت.
@roozgaregadim