🔸 کتابخانههای سایه چیستند؟
کتابخانههای سایه، پایگاههایی هستند که مجموعههای عظیمی از کتابها، مقالات علمی و دیگر منابع دیجیتال را خارج از سازوکارهای متعارف نشر و توزیع در اختیار کاربران قرار میدهند.
بهدلیل مسائل مربوط به حق نشر و محدودیتهای قانونی در بسیاری از کشورها، دامنههای این کتابخانهها گاه مسدود یا توقیف میشوند. بنابراین این سرویسها معمولاً از طریق دامنههای جایگزین یا وبسایتهای آینهای (Mirror Sites) نیز در دسترس قرار میگیرند.
در ادامه، چهار پروژه شناختهشده در این حوزه و نشانیهای منتسب به آنها معرفی شدهاند.
━━━━━━━━━━━━━━
📘 ۱. پروژه Library Genesis (LibGen)
یکی از شناختهشدهترین کتابخانههای سایه با مجموعهای گسترده از کتابهای علمی، دانشگاهی و تخصصی در رشتههای مختلف.
🌐 دامنههای فعال:
https://libgen.li/
https://libgen.la/
https://libgen.bz/
https://libgen.vg/
https://libgen.gl/
🔗 دامنههای آینهای (Mirror):
https://libgen.pw/
https://libgen.me/
https://libgen.xyz/
https://libgen.net/
https://randombook.org/
━━━━━━━━━━━━━━
📗 ۲. پروژه Z-Library
یکی دیگر از کتابخانههای دیجیتال شناختهشده که مجموعه گستردهای از کتابهای علمی، عمومی و دانشگاهی را به زبانهای مختلف گردآوری کرده است.
🌐 دامنههای فعال:
https://z-library.sk/
https://z-library.biz/
https://z-lib.sk/
https://1lib.sk/
https://z-lib.gl/
https://z-lib.gd/
https://z-lib.fm/
💻 اطلاعات بیشتر و دریافت نرمافزارهای دسکتاپ و موبایل:
https://library-access.sk/
https://go-to-library.sk/
🧅 نشانی در شبکه Tor:
https://bookszlibb74ugqojhzhg2a63w5i2atv5bqarulgczawnbmsb6s6qead.onion
━━━━━━━━━━━━━━
📙 ۳. پروژه Anna’s Archive (آرشیو آنا)
آرشیو آنا یک موتور جستوجو و فهرستساز منابع دیجیتال است که اطلاعات مجموعههای بزرگی از کتابها و مقالات را یکپارچه میکند و امکان جستوجو در آنها را فراهم میسازد.
🌐 دامنههای فعال:
https://annas-archive.gl/
https://fa.annas-archive.pk/
https://annas-archive.gd/
━━━━━━━━━━━━━━
📕 ۴. پروژه WeLib
WeLib نیز از پروژههای مطرحشده در حوزه دسترسی به منابع دیجیتال است که درباره منشأ دادهها و ارتباط آن با دیگر کتابخانههای سایه بحثهایی وجود دارد.
ازجمله، ادعاهایی درباره ارتباط این پروژه با PDF Drive و استفاده از پایگاههای داده آرشیو آنا مطرح شده است. بااینحال، این ادعاها و همچنین اعتبار و ماهیت مستقل این سرویس نیازمند بررسی بیشترند.
🌐 نشانی فعال:
https://welib.gl/
⚠️ چند نکته مهم
▫️ نشانیهای اینترنتی این سرویسها ممکن است بهمرور تغییر کنند یا از دسترس خارج شوند.
▫️ همه وبسایتهای آینهای لزوماً معتبر یا وابسته به پروژه اصلی نیستند. برخی دامنههای مشابه ممکن است جعلی یا ناامن باشند؛ بنابراین هنگام مراجعه، مخصوصاً قبل از ثبتنام یا نصب نرمافزار، احتیاط کنید.