Телеграм

АНТИКОРРУПЦИЯ

@anticorrumpere Политика и экономика
РКН: проверяем Не иноагент
Kodir Kuliev, Anti-Corruption Expert

Обсуждение этических вопросов в гуманитарных науках, политике, экономике и бизнесе в Узбекистане и за его пределами

k.r.kuliev@gmail.com

Статистика обновлена 14.11.2026 в 00:05 · 1 просмотр страницы · Хотите больше просмотров?

Подписчики1 144
Охват поста399 35% от подписчиков
ERR за месяц34,88%
ERR за 24 часа13,64%

Динамика за 30 дней

Рекламные публикации 1

Все рекламные посты →
АНТИКОРРУПЦИЯ tg1.1 тыс. подписчиков
Открыть пост ↗
Коррупция — это не только пробелы в законах или системе, но и результат “психологических ловушек” в нашем сознании. Исследования показывают: люди, считая себя честными, склонны оправдывать мелкие нарушения, считая их “безвредными”. В психологии это называется moral disengagement — моральное самоотстранение от ответственности. Опаснее всего коллективное убеждение "так делают все" , которое разрушает общественные нормы и закрепляет новые, искажённые стандарты поведения. Доказанный факт: в такой среде даже честные люди со временем адаптируются к коррупции.

Два реальных примера. Мой сотрудник однажды использовал офисный принтер для печати личных свадебных приглашений. Кажется безвредно, почти ничего не стоит компании, "так делают все" . Но со временем это мышление нормализует неправильное использование ресурсов, открывая путь к серьёзным злоупотреблениям, вроде подделки отчётов или присвоения средств. В клиниках я наблюдал, как пациенты приносят врачам небольшие "подарки" за более быструю помощь. Сначала это выглядит как вежливый жест, но вскоре врачи начинают ожидать этого, те, кто не может подарить, остаются в стороне, и возникает неофициальная система "заплати — получи быстрее" .
____

Korrupsiya — faqat qonun yoki tizimdagi bo‘shliqlar emas, balki miyamizdagi “psixologik tuzoqlar” mahsuli hamdir. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, odamlar o‘zini halol deb his qilgan holda ham kichik qoidabuzarliklarni “zararsiz” deb oqlashga moyil. Psixologiyada bu moral disengagement deb ataladi — ya’ni axloqiy mas’uliyatdan o‘zini ajratib olish. Eng xavflisi, “hamma shunday qiladi” degan kollektiv xulosalar jamiyat me’yorlarini yemiradi va xulq-atvor “yangi norma”ga aylanadi. Isbotlangan fakt: bunday muhitda hatto halol kishilar ham vaqt o‘tishi bilan korrupsiyaga moslashadi. Shu sababli haqiqiy kurash — jazolashdan ko‘ra ko‘proq, jamiyatdagi me’yorlarni qayta o‘rnatish va o‘zini-o‘zi nazorat qilish qobiliyatini mustahkamlashdir.

Ikki real hayotiy misol. Xodimim bir marta ofis printerida shaxsiy to‘y taklifnomalarini chop etdi. Zararsizdek tuyuladi, kompaniyaga deyarli xarajati yo‘q, “hamma shunday qiladi”. Ammo vaqt o‘tishi bilan bu qarash ofis resurslaridan noto‘g‘ri foydalanishni odatiy holga aylantirib, jiddiyroq suiiste’molliklarga yo‘l ochadi. Shifoxonalarda esa bemorlar tezroq xizmat olish uchun shifokorlarga kichik “rahmat” sovg‘alari berishini kuzatganman. Avval bu madaniy odobdek ko‘rinadi. Tez orada esa shifokorlar buni kutadi, sovg‘a bera olmaydiganlar chetga suriladi va “pul ber — tez xizmat ol” tizimi paydo bo‘ladi.
____

Corruption isn’t just a gap in laws or systems. It’s also the product of “psychological traps” in our minds. Research shows that people, even when thinking of themselves as honest, tend to justify minor breaches as “harmless.” In psychology, this is known as moral disengagement — detaching oneself from moral responsibility. Most dangerous is the collective belief “everyone does it”, which erodes societal norms and cements distorted standards of behavior. Proven fact: in such an environment, even honest individuals gradually adapt to corruption. That’s why real anti-corruption is less about punishment and more about resetting social norms and strengthening self-control.

Let me bring two real-life examples. My employee once used the office printer to print personal wedding invitations. It seems harmless, costs my company almost nothing, and “everyone does it.” However, over time, this mindset normalizes the misuse of company resources, paving the way for more serious abuses, such as manipulating expense reports or diverting office funds. I have personally observed in clinics that patients often bring small “thank-you” gifts to doctors as a way to receive quicker service. Initially, this is seen as cultural politeness. But soon, doctors expect it, those who can’t afford gifts are pushed aside, and an unofficial pay-to-play system emerges — all justified by “this is how things work here.”
👁 264 👍 4❤ 2🔥 1 ↻ 2 26 октября

Последние публикации

Все посты канала →
АНТИКОРРУПЦИЯ tg1.1 тыс. подписчиков
Открыть пост ↗
Самая опасная коррупция — та, которую закон ещё не запретил. А самая выгодная инвестиция бизнеса — ДОВЕРИЕ, которое нельзя купить.
 
Представьте: руководитель помогает компании своего друга получить выгодный контракт. Взятки нет, документы оформлены правильно, прямого законодательного запрета тоже нет. Значит, всё честно? Философия естественного права, которую развивал Фома Аквинский, предлагает посмотреть глубже: закон должен служить справедливости и общему благу, а не просто разрешать то, что прямо не запрещено. И это не только философия, но и экономика! Costco инвестирует в достойную оплату сотрудников и удерживает постоянных покупателей; Patagonia строит отношения с покупателями вокруг долговечности продукции и заботы о природе; Natura развивает ответственное производство; LEGO вкладывается в качество, безопасность и экологичность продукции; IKEA делает ставку на доступность и бережное использование ресурсов; Ecolab помогает клиентам экономить воду и энергию. Все шесть демонстрируют значительные масштабы бизнеса, а большинство — подтверждённую прибыльность. Почему нравственность может быть выгодной? Потому что доверие повышает вероятность повторных покупок, справедливое отношение помогает удерживать сотрудников, честность снижает риск скандалов и судебных расходов, а ответственное управление привлекает долгосрочных партнёров. Конечно, нравственность не гарантирует прибыль, но может укреплять её фундамент. Мошенничество способно принести деньги сегодня, а честность — сохранить возможность зарабатывать завтра.

  ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Eng xavfli korrupsiya — qonun hali taqiqlamagan korrupsiya. Biznes uchun eng foydali sarmoya esa pulga sotib olib bo‘lmaydigan ISHONCHDIR.
 
Tasavvur qiling: rahbar yaqin do‘stining kompaniyasiga foydali shartnomani qo‘lga kiritishda yordam beradi. Pora yo‘q, hujjatlar joyida, qonunda ham buni to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqiqlovchi qoida yo‘q. Demak, hammasi halolmi? Foma Akvinskiy rivojlantirgan tabiiy huquq nazariyasi bu masalaga chuqurroq qarashni taklif etadi: qonun adolat va umumiy manfaatga xizmat qilishi kerak, faqat taqiqlanmagan ishlarni oqlashga emas. Bu shunchaki falsafa emas, iqtisodiy jihatdan ham muhim! Costco xodimlariga munosib haq to‘lashga e’tibor beradi va doimiy xaridorlarini saqlab qoladi; Patagonia mahsulotlarining uzoq xizmat qilishi va tabiatga g‘amxo‘rlik orqali xaridorlar bilan munosabatlarini mustahkamlaydi; Natura mas’uliyatli ishlab chiqarishni rivojlantiradi; LEGO sifat, xavfsizlik va ekologik mas’uliyatga sarmoya kiritadi; IKEA mahsulotlarning hamyonbopligi va resurslardan oqilona foydalanishga intiladi; Ecolab esa mijozlariga suv va energiyani tejashda yordam beradi. Bu kompaniyalarning barchasi yirik biznesga aylangan, aksariyati esa sezilarli foyda ham olmoqda. Xo‘sh, nega halollik foydali bo‘lishi mumkin? Chunki ishonch xaridorning qayta kelish ehtimolini oshiradi, adolatli munosabat malakali xodimlarni saqlab qolishga yordam beradi, halollik esa mojarolar va sud xarajatlari xavfini kamaytiradi. Mas’uliyatli boshqaruv uzoq muddatli hamkorlarni ham jalb qiladi. Albatta, axloqiy faoliyat foydani kafolatlamaydi, ammo uning mustahkam poydevorini yaratishi mumkin. Firibgarlik bugun pul keltirishi mumkin, halollik esa ertaga ham daromad topish imkoniyatini saqlaydi.
👁 225 👍 2🔥 2 ↻ 1 10 ноября
АНТИКОРРУПЦИЯ tg1.1 тыс. подписчиков
Открыть пост ↗
Вернулся из Вашингтона, где в составе делегации Центра прогрессивных реформ (CPR) провёл серию содержательных технических встреч с экспертами Группы Всемирного банка, Проекта всемирного правосудия (World Justice Project) и Международного фонда избирательных систем (IFES). Обсуждения охватывали Всемирные показатели качества государственного управления (WGI), оценку деловой среды (B-READY), обследования предприятий (Enterprise Surveys) и исследование "Женщины, бизнес и закон". Как один из ведущих технических экспертов Центра по направлению "Контроль коррупции" (WGI Control of Corruption) и диагностике государственного управления, я занимаюсь преобразованием международных оценок в обоснованную диагностику институциональных проблем и конкретные приоритеты реформ для Узбекистана. Встречи также открыли возможности для дальнейшего методологического и исследовательского сотрудничества.
 
Главный вывод: международный индекс — это не диагноз, а сигнал, требующий профессиональной интерпретации. Важно не просто отслеживать позиции страны, а понимать методологию и источники оценок, отличать восприятие от подтверждённых фактов, законодательство от практики, выявлять системные пробелы контроля и предлагать измеримые решения.
  ____

Vashingtondan qaytdim. Progressiv islohotlar markazi (CPR) delegatsiyasi tarkibida Jahon banki guruhi, Jahon odil sudlov loyihasi (World Justice Project) va Saylov tizimlari xalqaro jamg‘armasi (IFES) ekspertlari bilan qator mazmunli texnik uchrashuvlar o‘tkazdik. Muhokamalar Davlat boshqaruvi sifatining jahon ko‘rsatkichlari (WGI), biznes muhitini baholash (B-READY), korxonalar o‘rtasidagi so‘rovlar (Enterprise Surveys) hamda «Ayollar, biznes va qonun» tadqiqotini qamrab oldi. Markazning «Korrupsiyani nazorat qilish» (WGI Control of Corruption) va davlat boshqaruvi diagnostikasi bo‘yicha yetakchi texnik ekspertlaridan biri sifatida xalqaro baholarni ilmiy asoslangan institutsional tahlilga hamda O‘zbekiston uchun aniq islohot ustuvorliklariga aylantirish ustida ishlayman. Uchrashuvlar kelgusidagi uslubiy va ilmiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlar yaratdi.
 
Asosiy xulosa: xalqaro indeks — bu tashxis emas, balki professional talqin talab qiladigan signaldir. Muhimi, mamlakatning reytingdagi o‘rnini kuzatish emas, balki baholash usullari va manbalarini tushunish, tasavvurlarni tasdiqlangan dalillardan, qonunchilikni amaliyotdan farqlash, nazorat tizimidagi muammolarni aniqlash va natijasi o‘lchanadigan yechimlarni ishlab chiqishdir.
____

In ENG
👁 260 👍 8🔥 2 💬 1 ↻ 3 9 ноября