مینیژوپ و شلوار چارلستون، در دهه ۱۹۶۰ و همزمان با موج جهانی مد و فشن، به عراق راه پیدا کردند. این پوششها با روحيه آزادیخواهی و تجددگرایی گره خورده بودند؛ و جوانان عراقی به شدت از آن استقبال کردند. اما خیلی زود پای «پلیس اخلاق» به میان آمد و جوانان بهخاطر ظاهرشان با مزاحمت و مجازات روبهرو شدند.
پس از به قدرت رسیدن حزب بعث در سال ۱۹۶۸، صالح مهدی عماش به وزارت کشور منصوب شد. او به رویکرد محافظهکارانه و سختگیری مذهبی شهرت داشت. گفته میشود زمانی که بهطور موقت اداره وزارت خارجه را نیز بر عهده گرفت، همه کارمندان زن آن وزارتخانه را به وزارتخانههای دیگر منتقل کرد.
عماش در اواخر همان سال، «پلیس اخلاق» را دوباره به کار انداخت تا پوشش و ظاهر جوانان خصوصا زنان را کنترل کند.
در سال ۱۹۶۹، صالح مهدی عماش با صدور بیانیهای پوشیدن مینیژوپ را ممنوع کرد. او با استناد به «عفت عمومی» و «اخلاق عربیاسلامی»، حد مجاز بلندی لباس زنان را تا یک گره پایینتر از زانو تعیین کرد. گردشگران خارجی از این ممنوعیت مستثنا بودند. همچنین خواستار مجازات معلمان و دانشآموزان دختر متخلف شد و به مدیران مدارسی که در اجرای این دستور کوتاهی میکردند هشدار داد. پلیس نیز مأمور شد زنان خاطی را بازداشت کند.
این دستورها فقط به زنان محدود نماند. جوانانی که شلوارهای مد روز مانند چارلستون میپوشیدند، یا موهایشان را به سبکهای جدید اصلاح میکردند نیز، در معرض بازداشت قرار گرفتند.
بر اساس روایت شاهدان، «پلیس اخلاق» زنان را در خیابانها تعقیب میکرد، آنها را کتک میزد و لباسهایشان را رنگی میکرد. گفته میشود کارگران شهرداری بغداد به دستور عماش سطل رنگ و قلممو به دست میگرفتند و پاهای زنانی را که مینیژوپ پوشیده بودند رنگ میکردند. مردان جوان نیز از این حملات در امان نبودند و شلوارهایشان به بهانه پاسداری از اخلاق عمومی پاره میشد.
خبر این کارزار به محمدمهدی جواهری، شاعر نامدار عراقی، رسید. او در سال ۱۹۶۹ از پراگ، در واکنش به این اقدامات شعری با عنوان «رسالة مملّحة» نوشت که بعدها به نام «قصیده مینیژوپ» شهرت پیدا کرد.
جواهری در شعرش مستقیما وزیر کشور را خطاب قرار داد و پرسید:
«اترى العفاف مقاس أقمشة؟! ظلمت إذن عفافا»
«مگر عفت را با پارچه و اندازه لباس میسنجند؟ به راستی که به عفت ستم کردهای!»
برای شنیدن این شعر با صدای جواهری
در دهه ۱۹۸۰، با آغاز جنگ ایران و عراق، و سپس با اجرای «کارزار ایمانی» به دستور صدام در سال ۱۹۹۳، آزادی فردی در انتخاب پوشش محدودتر شد. پس از سال ۲۰۰۳ نیز، همزمان با گسترش خشونتهای فرقهای و قدرتگرفتن گروههای مذهبی تندرو، فشارها و تهدیدهای مرتبط با ظاهر و پوشش افزایش یافت.
#عراق #مینی_ژوپ #چارلستون #حجاب
#الجواهری #صالح_مهدي_عماش
@arabian_nights_101