در نظامی که قرار است کیفیت خدمات سلامت را ارتقا دهد، سهم و جایگاه بهداشت محیط کجاست؟
به کجا رسیدهایم که باید شاهد باشیم در نظام پرداخت، امتیازدهی، اعتباربخشی و حتی تقسیم منابع و مزایا، بهداشت محیط روزبهروز بیشتر به حاشیه رانده شود؟ تا جایی که اگر این روند ادامه پیدا کند، بهزودی نیروهای خدماتی نیز در نظام امتیازدهی و پرداخت از کارشناسان بهداشت محیط پیشی خواهند گرفت!
بهداشت محیط روزگاری یکی از ارکان قدرتمند و تأثیرگذار نظام سلامت بود؛ حوزهای تخصصی که نقش آن در پیشگیری از بیماریها، تأمین سلامت جامعه و صیانت از حقوق مردم انکارناپذیر بود. اما امروز چه اتفاقی افتاده است که جایگاه این رشته تا این اندازه تضعیف شده؟
آیا مشکل از کماهمیت شدن وظایف بهداشت محیط است یا از ضعف مطالبهگری و مدیریت؟
بخش قابلتوجهی از این وضعیت، حاصل سکوت و انفعال مدیرانی است که باید مدافع حقوق حرفهای، جایگاه سازمانی و مطالبات کارشناسان این حوزه باشند. مدیر سلامت محیط و کار صرفاً مسئول صدور بخشنامه، جمعآوری آمار و پیگیری گزارش بازدیدها نیست؛ یکی از مهمترین وظایف او دفاع از جایگاه تخصصی نیروهای تحت مدیریت و پیگیری سهم واقعی آنان در سیاستگذاریها و نظام پرداخت است.
وقتی در برابر حذف کارشناسان بهداشت محیط از امتیازات، کارانهها، فوقالعادهها و طرحهای انگیزشی سکوت میشود، وقتی در جلسات تصمیمگیری صدای این حوزه شنیده نمیشود و وقتی برای احقاق حقوق نیروها مطالبهای جدی و مستمر شکل نمیگیرد، نتیجه همین میشود که امروز شاهد آن هستیم.
صریح و بیپرده باید گفت: اگر مدیری توان دفاع از جایگاه مجموعه تحت مدیریت خود را ندارد، اگر قدرت رایزنی و پیگیری مطالبات را ندارد و اگر نمیتواند در برابر تصمیماتی که به تضعیف جایگاه کارشناسان منجر میشود موضعگیری کند، باید در عملکرد و توان مدیریتی خود تجدیدنظر کند.
کارشناسان بهداشت محیط انتظار امتیاز ویژه و خارج از ضابطه ندارند؛ مطالبه آنان عدالت، تناسب میان مسئولیت و دریافتی، حفظ شأن حرفهای و برخورداری از جایگاه متناسب با نقش تخصصیشان در نظام سلامت است.
دیگر زمان تعارف و سکوت گذشته است. نمیتوان هر روز شاهد تضییع حقوق این مجموعه بود و همچنان با چند وعده و شعار، نیروها را به سکوت دعوت کرد.
بهداشت محیط برای بازگشت به جایگاه واقعی خود، به مدیران مطالبهگر، شجاع و توانمند نیاز دارد؛ نه مدیرانی که صرفاً نظارهگر حذف تدریجی جایگاه این حوزه باشند.
❌سکوت امروز مدیران، هزینهای است که کارشناسان بهداشت محیط هر روز با کاهش انگیزه، تضعیف جایگاه و تضییع حقوق حرفهای خود میپردازند.
تا دیر نشده، باید برای بازگرداندن اقتدار و جایگاه بهداشت محیط اقدام کرد...