💣 آیا بمب هسته ای بازدارنده است؟
چون موج گسترده ای از خبرها در باب مطالبه هسته ای شدن مطرح شده بر آن شدم تا این مساله را بازخوانی کنم. فارغ از اینکه حکم شرعی براحتی قابل تغییر نیست و نیازمند رد ادله سابق یا معارضی قوی می باشد، مساله ما در این یادداشت آن است که بمب هسته ای عملا مانع چه چیزی و عامل چه خواهد شد؟!
ادعای مشهور آن است که تنها راه نجات کشور از دریافت ضربات سنگین و بعبارتی ایجاد «بازدارندگی»، ساخت یا خرید بمب هسته ای است. در حالی که امروز شاهد سوختن روزانه پالایشگاه های روسیه ای هستیم که هسته ایست و جنگ های اخیر هند و پاکستان که هر دو هسته ای می باشند نیز در ذهن همگان مانده است.
نگارنده نافی اینکه بمب هسته ای نوعی بازدارندگی در سطحی از جنگ که رسیدن به آن آسان نیست ایجاد می کند نیست. بدین معنا که مثلا اگر شرایط جنگ به جایی برسد که یک طرف بخواهد از بمب هسته ای علیه دیگری استفاده کند، داشتن بمب هسته ای در طرف مقابل می تواند مانع شود ولی تجربه های مذکور نشان داد که اساسا داشتن بمب نمی تواند جلوی جنگ ها و حتی نابودی زیرساخت ها را بگیرد!
پر واضح است که هیچ کشوری به راحتی نمی تواند به سطحی از جنگ برسد که به خود جرأت استفاده از سلاح هسته ای بدهد و این یعنی مساله اصلی ما که بازدارندگی از جنگ هست حل نخواهد شد. یعنی چرخه ای که اینک دشمن در قبال ما به کار گرفته و عملا بازدارندگی ما را مضمحل کرده با داشتن سلاح هسته ای از بین نخواهد رفت. ضربات محدود پیاپی دشمن به نقاط مختلف کشور ما با داشتن بمب هسته ای از بین نخواهد رفت و بازدارندگی در این عرصه، هزینه مند کردن این ضربات و مایوس کردن او از نتیجه گیری و تغییر در ما را می طلبد.
در اختیار داشتن بمب هسته ای، ضررهای فراوانی هم در پی دارد چرا که ما بدون داشتن بمب، اتهام بزرگ خطر رسیدن به آن را به دوش کشیدیم و تحریم ها و محدودیت هایی علیه ما ایجاد شد و با داشتن بمب، عملا دیگر راهی برای فرار حقوقی از این محدودیت ها نخواهیم داشت و امروز هم که قوانین جهانی به نفع قدرت های بزرگ مصادره شده اند، عملا همه ابزارها علیه ما فعال خواهند شد.
بعلاوه، دشمن برای مشروعیت اقدامات خود به این بهانه ها استناد کرده ولی وقتی بمب داشته باشیم دیگر امکان تشکیک در ادله او وجود نخواهد داشت. یادمان نرود که مساله فقط اعمال زور ابرقدرت ها نیست بلکه شکل دهی روایتی که مشروعیت اقدامات دشمن را در اذهان جهانیان از بین ببرد مهمتر از آن است. این چیزی است که در بلندمدت، حتی در همین شرایط نابرابر می تواند حقانیت موضع جمهوری اسلامی را به اثبات برساند. یادمان نرود مزیت ما گفتمان و هویت ماست نه ابزارمان!
یک جنبه دیگر ماجرا هم پاسخ به احتمال استفاده دشمن از بمب هسته ای است. طبعا این امرکاملا قابل نفی نیست ولی اولا استفاده از بمب بمعنای پایان جمهوری اسلامی نیست. این بمب ممکن است بتواند زیرساخت های عمق زمین را آسیب بزند ولی ساختار سیاسی کشور را دگرگون نمی کند. ثانیا رساندن جنگ به آن مرحله مجوز اقدامات رادیکال ما در کل منطقه است. قطعا اصابت زیرساخت انرژی منطقه از دهها بمب اتم اثر مخرب تری در جهان دارد. بعلاوه اینکه استفاده از آن می تواند همه کشورها را به سمت بمب هسته ای سوق بدهد چرا که همه می توانند چنین روزی را برای خودشان نیز تصور کنند.
تنگه هرمز و امکان انفجار ذخایر انرژی منطقه دو ابزار بازدارنده مهم برای حمله سطح بالا به ایران هستند که او را از داشتن بمب اتم نیز بی نیاز می کنند.
📍
@komeilialireza